Staycation: zo vier je betaalbaar vakantie dicht bij huis

Zo plan je een staycation die echt als vakantie voelt

Een vakantie met vervoer, een accommodatie, eten buiten de deur en verschillende uitjes kan behoorlijk aantikken. Toch wil je in je vrije weken waarschijnlijk meer doen dan thuis de was wegwerken en eindelijk dat keukenkastje opruimen.

Een staycation kan dan een goed alternatief zijn. Je blijft thuis slapen of viert vakantie dicht bij huis. Daardoor bespaar je vooral op vervoer en overnachtingen, terwijl je nog steeds tijd kunt maken voor rust, leuke uitstapjes en dat echte vakantiegevoel.

Daar is wel iets meer voor nodig dan simpelweg niet op reis gaan. Zonder plan verandert een thuisblijfvakantie gemakkelijk in een gewone week waarin je boodschappen doet, klusjes afwerkt en tussendoor probeert iets leuks te verzinnen.

Met een duidelijk budget en een paar bewuste keuzes kun je dat voorkomen.

Wat is een staycation?

Een staycation is een vakantie die je thuis of dicht bij huis doorbrengt. Het woord is een combinatie van de Engelse woorden stay en vacation.

In de meest strikte betekenis slaap je gewoon in je eigen bed en onderneem je activiteiten in je woonplaats of regio. In Nederland wordt het begrip ook gebruikt voor een vakantie in eigen land, eventueel met een of meer overnachtingen.

Je kunt een staycation daarom op verschillende manieren invullen:

• je blijft de hele vakantie thuis;
• je maakt dagtochten vanuit huis;
• je combineert thuisdagen met één nachtje weg;
• je verkent een andere stad of regio in Nederland;
• je organiseert thuis activiteiten die normaal bij vakantie horen.

Voor dit artikel bedoelen we met een staycation vooral een betaalbare vakantie waarbij je geen of weinig geld uitgeeft aan vervoer en accommodatie.

De gewone boodschappen zou je thuis ook nodig hebben. Reken daarom alleen het extra bedrag mee dat je vanwege de staycation uitgeeft, bijvoorbeeld voor ijsjes, borrelhapjes of een uitgebreid ontbijt.

Plan niet iedere dag een betaald uitje

Een handige verdeling is:

• één groter betaald uitje;
• één of twee goedkope activiteiten;
• meerdere gratis thuis- of buitendagen;
• minimaal één dag zonder plannen.

Voor gezinnen werkt één betaald uitje per week vaak overzichtelijk. De rest van de week kun je aanvullen met het strand, een speeltuin, een fietstocht, de bibliotheek, een speurtocht of een picknick.

Zo blijft er iets bijzonders om naar uit te kijken zonder dat iedere vakantiedag geld hoeft te kosten.

Lees ook: Goedkope uitjes met kinderen in de zomer 

Zo laat je een staycation echt als vakantie voelen

Het grootste risico van thuis vakantie vieren is dat alles hetzelfde blijft. Dezelfde omgeving, dezelfde huishoudelijke taken en dezelfde gewoontes zorgen niet vanzelf voor een vakantiegevoel.

Maak daarom bewust verschil tussen een gewone week en je staycation.

Zet je afwezigheidsmelding aan als je normaal tijdens vakanties niet werkt. Spreek af dat grote klussen wachten tot na de vakantie. Doe noodzakelijke boodschappen vooraf en maak het huis redelijk opgeruimd voordat de staycation begint.

Je kunt ook een paar eenvoudige vakantieregels afspreken:

• geen wekker, behalve wanneer je ergens op tijd moet zijn;
• maximaal één huishoudelijke taak per dag;
• iedere dag iets doen wat normaal niet gebeurt;
• telefoons tijdens een activiteit weg;
• één persoon kiest per dag het programma;
• minstens één maaltijd buiten of op een andere plek eten.

Het doel is niet om iedere minuut te plannen. Het gaat erom dat je normale patroon voldoende wordt doorbroken.

Goedkope staycation-ideeën voor thuis

Maak van één maaltijd een vakantiemoment

Eten speelt voor veel mensen een grote rol tijdens een vakantie. Thuis kun je dat gevoel nabootsen zonder drie keer per dag buiten de deur te eten.

Maak bijvoorbeeld een uitgebreid ontbijt, organiseer een tapasavond of kies een land als thema. Zoek samen een gerecht uit, zet passende muziek aan en dek de tafel anders dan normaal.

Een zelfgemaakte pizzavond voor een gezin is meestal goedkoper dan pizza laten bezorgen. Het bereiden is bovendien meteen een activiteit.

Je kunt ook één keer bewust eten afhalen en de rest van de week thuis koken. Zo geniet je wel van gemak, maar voorkom je dat eten bestellen de standaard wordt.

Organiseer een wellnessdag thuis

Een wellnessdag hoeft niet te bestaan uit dure producten. Zet je telefoon uit, maak de badkamer rustig, leg schone handdoeken klaar en gebruik wat je al hebt.

Denk aan:

• een lang bad of uitgebreide douche;
• een voetenbad;
• een gezichtsmasker dat al in de kast ligt;
• een boek uit de bibliotheek;
• een rustige lunch;
• vroeg naar bed.

Deze activiteit werkt vooral goed voor iemand die alleen staycation viert of voor stellen die behoefte hebben aan rust.

Kampeer in de tuin of woonkamer

Een tent in de tuin kan voor kinderen al voelen als een echte vakantie. Heb je geen tuin, bouw dan een slaapplek in de woonkamer.

Gebruik bij voorkeur spullen die je al hebt of leen een tent. Het is zonde om voor één nacht allerlei nieuwe kampeerspullen te kopen.

Maak het bijzonder met zaklampen, een kaartspel, popcorn en een eenvoudig ontbijt buiten. Het voordeel van kamperen bij huis is dat het toilet dichtbij is en je bij slecht weer zonder problemen naar binnen kunt.

Houd een film- of spelletjesavond

Kies vooraf een filmreeks, maak zelf snacks en verander de woonkamer tijdelijk in een bioscoop. Laat iedereen een kaartje ontwerpen of geef kinderen speelgeld waarmee ze popcorn kunnen kopen.

Een spelletjestoernooi werkt op dezelfde manier. Kies verschillende spellen, houd scores bij en bedenk een kleine prijs die niets hoeft te kosten, zoals een zelfgemaakte trofee of het recht om de volgende activiteit te kiezen.

Kies een vakantieland als thema

Wil je wel het gevoel van een andere bestemming, kies dan iedere dag of om de paar dagen een land.

Bij Italië kun je pizza bakken en Italiaanse muziek aanzetten. Bij Denemarken maak je een picknick en bouw je iets met LEGO. Bij Japan kun je sushi maken, origami vouwen of een Japanse film kijken.

Gebruik vooral spullen en ingrediënten die je al hebt. Het thema moet helpen om iets bijzonders van de dag te maken, niet zorgen voor een extra winkelmand vol decoratie.

Staycation-ideeën in je eigen omgeving

Een staycation hoeft zich niet volledig binnenshuis af te spelen. Juist door je eigen omgeving met andere ogen te bekijken, kom je uit je dagelijkse patroon.

Speel toerist in je eigen woonplaats

Zoek op wat bezoekers in jouw woonplaats of gemeente aangeraden krijgen. Grote kans dat je zelf nog nooit bij een aantal van die plekken bent geweest.

Denk aan:

• een historische wandelroute;
• een lokaal museum;
• een markt;
• een haven, molen of monument;
• een stadswandeling;
• een onbekend park;
• een uitkijkpunt;
• een plaatselijke boerderijwinkel.

Maak foto’s alsof je echt op reis bent en neem eten mee voor onderweg.

Zoek gratis natuur en recreatie op

Nederland heeft veel stranden, bossen, plassen, parken en wandelgebieden die gratis toegankelijk zijn. Je kosten bestaan dan hooguit uit vervoer of parkeren.

Maak van een gewone wandeling een duidelijke activiteit. Kies een route, neem lunch mee en plan onderweg een stop voor koffie of een ijsje.

Met kinderen kun je een natuurbingo, speurtocht of fotowedstrijd doen. Hierdoor blijft een wandeling langer interessant zonder dat je toegang hoeft te betalen.

Kies één bijzonder betaald uitje

Een staycation hoeft niet volledig gratis te zijn. Door één activiteit te kiezen waar je echt enthousiast van wordt, voelt de week vaak meer als vakantie.

Dat kan een pretpark zijn, maar ook:

• een museum;
• een boottocht;
• een zwembad;
• een klimpark;
• een dierentuin;
• een workshop;
• een high tea;
• een dagje sauna;
• een bijzondere rondleiding.

Vergelijk vooraf de totaalprijs. Bij een goedkoop toegangsticket kunnen parkeren, eten en drinken alsnog een flink deel van de kosten vormen.

Neem eten mee wanneer dat is toegestaan en controleer of je korting hebt via een abonnement, ledenorganisatie, spaaractie of cadeaubon.

Bekijk hiervoor websites zoals socialdeal, groupon, tripper of voordeeluitjes.nl.

Maak de reis onderdeel van het uitje

Je hoeft niet altijd zo snel mogelijk op de bestemming te zijn.

Maak een lange fietstocht met meerdere stops, neem de waterbus, kies een treinroute of bezoek een plaats die je normaal alleen vanuit de auto ziet.

Let bij het openbaar vervoer wel op de actuele tarieven en kortingsacties. Voor een gezin kan reizen met de trein relatief duur uitvallen. Vergelijk daarom vooraf de kosten van trein, auto, parkeren en eventuele kortingskaarten, soms kan je deze kopen via b.v. Kruidvat.

Staycation met kinderen

Een thuisblijfvakantie met kinderen kan goedkoop zijn, maar wordt niet automatisch ontspannen. Zes weken lang iedere dag een uitgebreid programma organiseren is duur en vermoeiend.

Een paar afspraken maken het overzichtelijker.

Laat ieder kind één activiteit kiezen

Geef ieder kind de kans om één vakantiedag of activiteit te kiezen. Spreek vooraf een maximaal bedrag af.

Jonge kinderen hebben vaak helemaal geen groot uitje nodig. Een speeltuin iets verder weg, in de tuin slapen of zelf ijs maken kan al voldoende bijzonder zijn.

Door kinderen mee te laten kiezen, voorkom je ook dat jij de hele vakantie verantwoordelijk bent voor het bedenken van vermaak.

Werk met een weekbudget

Geef jezelf bijvoorbeeld €50, €100 of €150 per vakantieweek. Daaruit betaal je de extra activiteiten, ijsjes en andere vakantie-uitgaven.

Je kunt het bedrag ook zichtbaar verdelen:

• €40 voor één uitje;
• €20 voor ijs of drinken;
• €20 voor een regenachtige dag;
• €20 voor spontane plannen.

Is het geld op, dan kies je gratis activiteiten. Zo voorkom je dat kleine uitgaven ongemerkt blijven oplopen.

Maak gewone activiteiten bijzonder

Kinderen onthouden vaak vooral dat iets anders ging dan normaal.

Eet het avondeten op een kleed in het park. Doe de pyjama al aan voordat je een avondwandeling maakt. Laat ze laat opblijven voor een film. Maak van een bibliotheekbezoek een ochtendje uit met iets lekkers dat je van huis meeneemt.

Het hoeft niet groot te zijn om als vakantie te voelen.

Plan ook lege dagen

Verveling hoeft niet direct opgelost te worden. Kinderen mogen tijdens een vakantie ook zelf iets bedenken, spelen of rondhangen. Lees zelf ondertussen hoe goed het is voor kinderen om zich te vervelen met dit boek. 

Plan daarom niet iedere dag vol. Wissel activiteiten af met dagen waarop niets hoeft. Dat is goedkoper en geeft iedereen meer rust.

Lees ook: De leukste gratis kinderactiviteiten voor de zomer 

Staycation voor één persoon of een stel

Een staycation is niet alleen een gezinsvakantie. Alleen of met z’n tweeën heb je juist veel ruimte om de dagen precies in te delen zoals je zelf wilt.

Voor één persoon kunnen dit fijne ideeën zijn:

• een leesdag met boeken uit de bibliotheek;
• een lange wandel- of fietsroute;
• een dag zonder telefoon;
• een zelfgekozen cursus of creatief project;
• een museumbezoek buiten de drukste uren;
• een uitgebreid ontbijt en een filmavond;
• een dagtrip naar een onbekende Nederlandse stad.

Voor stellen kun je denken aan:

• om de beurt een dag plannen;
• een low-budget date in een andere plaats;
• thuis een restaurantavond organiseren;
• samen een fietsroute maken;
• één nacht in een hotel in de eigen regio;
• een dag waarop je allebei je telefoon weglegt;
• een proeverij maken met producten uit de supermarkt of lokale winkels.

Spreek bij een gezamenlijke staycation vooraf af hoeveel jullie willen uitgeven. De één kan bij vakantie denken aan iedere dag uit eten, terwijl de ander juist verwacht bijna niets uit te geven.

Drie voorbeeldbudgetten voor een staycation

De bedragen hieronder zijn voorbeelden. Werkelijke kosten hangen af van je woonplaats, gezinssamenstelling, vervoer en gekozen activiteiten.

Eén persoon, 5 dagen, €100

De overige dagen bestaan bijvoorbeeld uit wandelen, lezen, fietsen, een filmavond en thuis koken.

Stel, één week: €250

Gezin met kinderen, één week: €350

Bij een traditionele vakantie kan alleen de accommodatie al meer kosten dan dit volledige weekbudget. Hoe groot het verschil werkelijk is, hangt af van de vakantie waarmee je vergelijkt.

Lees ook: Zo kan je geld besparen als gezin zonder in te leveren op gezelligheid 

Veelgemaakte fouten tijdens een staycation

Geen budget maken

Omdat je geen reis boekt, lijkt het alsof de vakantie bijna niets kost. Ondertussen betaal je losse entreekaartjes, terrasjes, extra boodschappen en afhaalmaaltijden.

Houd de uitgaven daarom bij, ook wanneer je thuisblijft. Dit kan je doen in je telefoon bij notities, op een papiertje of in mijn Budget tracker die je hier kan kopen voor maar €7.

Iedere dag iets bijzonders willen doen

Een volle planning kost geld en kan net zo vermoeiend zijn als een drukke reis. Kies enkele hoogtepunten en laat ruimte over voor spontane of gratis dagen.

Het hele huis willen aanpakken

Een klein klusje hoeft het vakantiegevoel niet te verpesten. Een complete zolder opruimen, schilderen en de administratie bijwerken waarschijnlijk wel.

Maak vooraf onderscheid tussen noodzakelijke taken en projecten die kunnen wachten.

Te veel vakantiespullen kopen

Nieuwe tuinmeubels, een groot zwembad, decoratie, spelletjes en kampeerartikelen kunnen de staycation snel duur maken.

Kijk eerst wat je al hebt en wat je kunt lenen. Koop alleen iets wanneer je verwacht het vaker te gebruiken.

Lees ook: Zo kan je je vakantiegeld slim verdelen.

Alle maaltijden als vakantie-uitje behandelen

Ontbijten buiten de deur, lunchen op een terras en ’s avonds eten bestellen is gezellig, maar duur.

Kies vooraf welke maaltijden bijzonder mogen zijn. Voor de rest maak je thuis iets makkelijks of neem je eten mee.

Alleen activiteiten voor de kinderen plannen

Een gezinsvakantie is ook vakantie voor de ouders. Laat kinderen af en toe zelf spelen en kies minstens één activiteit waar jij ook echt zin in hebt.

Veelgestelde vragen over een staycation

Wat betekent staycation?

Een staycation is een vakantie die je thuis of dicht bij huis doorbrengt. Je blijft meestal in je eigen woning slapen en maakt uitstapjes in de omgeving. In Nederland wordt het woord soms ook gebruikt voor een vakantie ergens anders in eigen land.

Is een vakantie in Nederland ook een staycation?

Dat hangt af van de gebruikte definitie. In de strikte betekenis blijf je thuis slapen. In de bredere Nederlandse betekenis kan een vakantie in eigen land ook een staycation worden genoemd.

Is een staycation altijd goedkoop?

Nee. Een staycation kan goedkoper zijn doordat je geen of weinig geld kwijt bent aan vervoer en overnachtingen. Wanneer je dagelijks uit eten gaat en dure activiteiten boekt, kunnen de kosten alsnog behoorlijk oplopen.

Hoe krijg je thuis een vakantiegevoel?

Door bewust af te wijken van je normale routine. Neem echt vrij, beperk huishoudelijke klussen, plan enkele bijzondere activiteiten en maak gewone momenten zoals ontbijt, een filmavond of een wandeling net iets specialer.

Wat kun je tijdens een staycation met kinderen doen?

Denk aan kamperen in de tuin, een speurtocht, een picknick, een nieuwe speeltuin, een stranddag, zelf ijs maken, een filmmiddag, een fietstocht of één groter betaald uitje.

Hoelang duurt een staycation?

Dat bepaal je zelf. Het kan één weekend, een midweek of meerdere weken duren. Ook een paar losse vakantiedagen dicht bij huis kunnen als staycation worden ingevuld.

Een betaalbare vakantie begint met bewuste keuzes

Een staycation is meer dan thuisblijven omdat een andere vakantie te duur is. Met een goed plan kun je bewust kiezen waar je geld aan uitgeeft en welke eenvoudige dingen voor jou het meeste vakantiegevoel geven.

Bepaal eerst je budget. Kies daarna één of twee activiteiten waar je echt naar uitkijkt en vul de rest aan met rustige, goedkope of gratis dagen.

Maak voor de eerste vakantieweek een eenvoudig overzicht met je beschikbare budget, één betaald uitje en drie gratis ideeën. Dan voorkom je dat je iedere ochtend opnieuw hoeft te bedenken wat je gaat doen.