Hoeveel spaargeld heb je nodig als gezin?
Een kapotte wasmachine, een onverwachte autoreparatie en een rekening van de tandarts die nét wat hoger uitvalt dan verwacht. Soms lijkt het alsof onverwachte kosten altijd tegelijk komen.
Juist als gezin kunnen de bedragen snel oplopen. Je hebt misschien een auto nodig om op je werk te komen, de kinderen groeien om de haverklap uit hun kleding en zonder wasmachine wordt het huishouden binnen een paar dagen een kleine ramp.
Maar hoeveel spaargeld heb je dan eigenlijk nodig? Is €5.000 voldoende? Moet je streven naar €10.000? Of heb je pas echt financiële rust wanneer er drie tot zes maandsalarissen op je spaarrekening staan?
Het eerlijke antwoord is misschien een beetje onbevredigend: dat verschilt per gezin. Gelukkig kun je wel vrij eenvoudig berekenen welk bedrag bij jullie situatie past.
Hoeveel spaargeld moet een gezin hebben?
Er bestaat geen vast bedrag dat ieder gezin op de spaarrekening moet hebben. Een gezin met een huurwoning, een stabiel inkomen en geen auto loopt andere financiële risico’s dan een gezin met een koopwoning, twee auto’s en wisselende inkomsten.
Hoeveel spaargeld je nodig hebt, hangt bijvoorbeeld af van:
- het aantal volwassenen en kinderen in je gezin;
- of je een koopwoning of huurwoning hebt;
- de leeftijd en staat van je woning;
- hoeveel auto’s je bezit;
- hoe oud die auto’s zijn;
- de hoogte en zekerheid van je inkomen;
- welke apparaten je zelf moet vervangen;
- je maandelijkse vaste en noodzakelijke uitgaven.
Daarom heeft het Nibud geen standaardbedrag voor ieder gezin, maar een persoonlijke BufferBerekenaar. Daarmee bereken je op basis van je huishouden, woning, auto en bezittingen welk bedrag verstandig is om achter de hand te houden.
Tip: gebruik hier een externe link naar de BufferBerekenaar van het Nibud.
Wat is een financiële buffer?
Een financiële buffer is geld dat je apart houdt voor onverwachte, grotere en noodzakelijke uitgaven.
Denk bijvoorbeeld aan:
- een kapotte wasmachine of koelkast;
- reparatie of vervanging van je auto;
- onverwacht onderhoud aan je woning;
- een hoge rekening van de dierenarts;
- een noodzakelijke bril of tandartsbehandeling;
- het vervangen van een laptop of telefoon wanneer je die echt nodig hebt.
Het gaat dus niet om geld voor een vakantie, nieuwe bank of decembercadeaus. Dat zijn uitgaven die je meestal van tevoren kunt zien aankomen en waarvoor je apart kunt sparen.
Je buffer is eigenlijk het financiële vangnet van je gezin. Je hoopt dat je het niet nodig hebt, maar wanneer er iets gebeurt, ben je blij dat het er staat.
Het verschil tussen een noodbuffer en spaardoelen
Veel mensen tellen al hun spaargeld bij elkaar op. Er staat bijvoorbeeld €8.000 op de spaarrekening, dus dat voelt als een flinke buffer.
Maar wanneer €3.000 daarvan bedoeld is voor de zomervakantie en €2.000 voor een andere auto, blijft er in werkelijkheid nog maar €3.000 over voor onverwachte uitgaven.
Daarom is het verstandig om onderscheid te maken tussen verschillende soorten spaargeld.
1. Je financiële buffer
Dit bedrag gebruik je alleen voor noodzakelijke uitgaven die onverwacht ontstaan.
Je haalt er dus geen geld uit voor een weekendje weg, een nieuwe televisie of een duurdere maand boodschappen.
2. Spaargeld voor geplande uitgaven
Sommige kosten zijn hoog, maar niet echt onverwacht.
Voorbeelden zijn:
- de jaarlijkse vakantie;
- een nieuwe auto;
- onderhoud aan je woning;
- de zorgverzekering wanneer je die jaarlijks betaalt;
- schoolkosten;
- verjaardagen en feestdagen;
- een nieuwe telefoon;
- een verbouwing.
Voor deze uitgaven kun je aparte spaarpotjes maken.
3. Een inkomensbuffer
Een gewone financiële buffer is vooral bedoeld voor onverwachte uitgaven. Maar je kunt ook tijdelijk inkomen verliezen, bijvoorbeeld door werkloosheid, ziekte of minder opdrachten als ondernemer.
Daarom kan het verstandig zijn om naast je normale buffer ook een inkomensbuffer op te bouwen.
Die gebruik je om je vaste en noodzakelijke lasten een aantal maanden te kunnen betalen wanneer je inkomen plotseling daalt.
Het Nibud maakt dit onderscheid ook: bij wisselende inkomsten heb je bovenop je buffer voor onverwachte uitgaven extra spaargeld nodig om maanden met minder inkomen op te vangen.
Welke onverwachte kosten kun je als gezin tegenkomen?
Om te bepalen hoeveel spaargeld je nodig hebt, helpt het om eerst te kijken welke financiële risico’s bij jullie gezin horen.
Kosten aan je woning
Heb je een koopwoning, dan ben je zelf verantwoordelijk voor onderhoud en reparaties.
Denk aan:
- een kapotte cv-ketel of warmtepomp;
- lekkage;
- schilderwerk;
- problemen met het dak;
- een kapotte vaatwasser;
- onderhoud aan kozijnen of leidingen.
Niet ieder probleem kost meteen duizenden euro’s, maar grote uitgaven aan een woning komen zelden op een handig moment.
Woon je in een huurwoning, dan is veel groot onderhoud voor rekening van de verhuurder. Je hebt nog steeds een buffer nodig voor je eigen apparaten en spullen, maar meestal minder voor de woning zelf.
Kosten aan de auto
Een auto kan behoorlijk onvoorspelbaar zijn. De ene maand rijdt hij probleemloos en de volgende maand krijg je tijdens de keuring een rekening waar je spontaan minder vrolijk van wordt.
Je buffer kan nodig zijn voor:
- reparaties;
- nieuwe banden;
- een kapotte accu;
- onderhoud;
- schade die niet of slechts gedeeltelijk verzekerd is;
- vervanging wanneer de auto echt niet meer te redden is.
Hebben jullie twee auto’s of zijn de auto’s wat ouder? Dan is de kans groter dat je op korte termijn met een flinke rekening te maken krijgt.
Huishoudelijke apparaten
In een gezin worden apparaten meestal behoorlijk intensief gebruikt. De wasmachine draait vaker, de vaatwasser zit iedere dag vol en de koelkast krijgt weinig rust.
Kijk daarom eens wat het zou kosten om je belangrijkste apparaten te vervangen. Je hoeft niet voor ieder apparaat het duurste model te kunnen kopen, maar het is fijn als je een noodzakelijke vervanging direct kunt betalen.
Zorgkosten
Niet alle medische en tandheelkundige kosten worden volledig vergoed.
Denk aan:
- het eigen risico;
- tandartskosten;
- fysiotherapie;
- een bril;
- orthodontie;
- medicijnen of behandelingen die buiten de verzekering vallen.
Sommige van deze kosten kun je voorspellen en opnemen in een zorgpotje. Toch kunnen er ook onverwachte rekeningen ontstaan.
Kosten voor de kinderen
Kinderen zorgen gelukkig voor veel gezelligheid, maar financieel zijn ze niet altijd even voorspelbaar.
Een kapotte fiets, een noodzakelijke laptop voor school, nieuwe schoenen omdat ze ineens twee maten zijn gegroeid of extra zorgkosten kunnen je maandbudget behoorlijk in de war schoppen.
Niet iedere kinderuitgave hoeft uit je noodbuffer te komen. Voor kleding, schoolkosten en verjaardagen kun je beter maandelijks een bedrag reserveren. Maar een extra bedrag achter de hand geeft wel rust.
Hoe bereken je zelf hoeveel buffer je nodig hebt?
De BufferBerekenaar van het Nibud geeft de meest persoonlijke indicatie. Je kunt daarnaast zelf een simpele berekening maken.
Stap 1: maak een lijst van noodzakelijke vervangingen
Schrijf op welke spullen je direct zou moeten vervangen wanneer ze kapotgaan.
Bijvoorbeeld:
| Uitgave | Geschat bedrag |
|---|---|
| Wasmachine | €600 |
| Koelkast | €700 |
| Laptop | €600 |
| Autoreparatie | €1.500 |
| Onverwachte zorgkosten | €500 |
| Kleine woningreparaties | €1.00 |
| Totaal | €4.900 |
Je hoeft niet voor alles tegelijkertijd het volledige aankoopbedrag te reserveren. De kans is klein dat je wasmachine, koelkast, laptop en auto op dezelfde dag overlijden.
Al voelt dat tijdens een pechweek soms anders.
De lijst helpt vooral om te zien welke bedragen bij jullie huishouden realistisch zijn.
Stap 2: kijk naar je maandelijkse noodzakelijke uitgaven
Bereken hoeveel geld je minimaal per maand nodig hebt om je huishouden draaiende te houden.
Tel bijvoorbeeld mee:
- woonlasten;
- energie en water;
- verzekeringen;
- boodschappen;
- vervoer;
- zorgkosten;
- noodzakelijke abonnementen;
- kosten voor de kinderen.
Uitgaven aan uit eten gaan, kleding shoppen en streamingdiensten kun je meestal tijdelijk verlagen of stopzetten.
Stel dat jullie noodzakelijke uitgaven €2.500 per maand zijn. Met een inkomensbuffer van drie maanden heb je dan €7.500 nodig. Voor zes maanden is dat €15.000.
Dat bedrag staat los van je gewone buffer voor kapotte apparaten en andere tegenvallers.
Stap 3: kijk hoe zeker je inkomen is
Niet ieder gezin hoeft zes maanden aan uitgaven opzij te zetten.
Hebben jullie twee stabiele inkomens, een vast contract en goede verzekeringen? Dan kun je mogelijk met een kleinere inkomensbuffer toe.
Leeft je gezin van één inkomen, ben je ondernemer of wisselt je inkomen sterk? Dan geeft een ruimere reserve vaak meer zekerheid.
Kijk ook naar wat er gebeurt wanneer één inkomen wegvalt. Hebben jullie recht op een uitkering? Kan de andere partner meer gaan werken? En hoeveel uitgaven kunnen jullie tijdelijk verlagen?
Een voorbeeldberekening voor een gezin
Stel, een gezin met twee volwassenen en drie kinderen heeft:
- een koopwoning;
- één auto;
- een gezamenlijk netto-inkomen van €4.500;
- noodzakelijke maandelijkse uitgaven van €3.000;
- een normale buffer voor apparaten, auto en woning van €8.000;
- behoefte aan drie maanden inkomenszekerheid.
Dan kan de totale gewenste reserve er zo uitzien:
| Soort spaargeld | Bedrag |
|---|---|
| Financiële buffer | €8.000 |
| Drie maanden noodzakelijke uitgaven | €9.000 |
| Vakantiepotje | €3.000 |
| Onderhoud woning | €2.500 |
| Totaal spaargeld | €22.500 |
Dat betekent niet dat ieder gezin €22.500 moet hebben.
Het laat vooral zien waarom de vraag “hoeveel spaargeld heb je?” niet zoveel zegt. Een deel heeft een duidelijke bestemming en een ander deel is bedoeld om financiële klappen op te vangen.
Is €5.000 spaargeld genoeg voor een gezin?
Voor sommige gezinnen kan €5.000 een prima eerste buffer zijn. Voor andere gezinnen is het aan de lage kant.
Woon je in een huurwoning, heb je geen auto en zijn jullie inkomens stabiel? Dan geeft €5.000 waarschijnlijk al behoorlijk wat ruimte.
Heb je een koopwoning, twee auto’s en één inkomen? Dan kan €5.000 snel verdwenen zijn wanneer er meerdere tegenvallers tegelijk komen.
Maak je vooral niet moedeloos wanneer je de aanbevolen buffer nog niet hebt bereikt. Een buffer van €1.000 is altijd beter dan geen buffer. Daarna kun je stap voor stap doorgroeien naar €2.500, €5.000 en uiteindelijk het bedrag dat bij jouw gezin past.
Hoe bouw je een buffer op?
Een groot spaardoel kan overweldigend voelen. Zeker wanneer je berekent dat je eigenlijk nog duizenden euro’s nodig hebt.
Probeer het daarom op te delen.
Begin met een kleine noodbuffer
Heb je nog geen spaargeld? Richt je dan eerst op een bedrag waarmee je een kleine tegenvaller kunt betalen.
Denk bijvoorbeeld aan €500 of €1.000.
Dat is misschien niet genoeg voor iedere noodsituatie, maar het voorkomt wel dat je voor iedere rekening direct rood moet staan of geld moet lenen.
Spaar automatisch
Laat vlak na ontvangst van je salaris automatisch een bedrag naar je spaarrekening overboeken.
Het Nibud adviseert huishoudens om, wanneer dat financieel haalbaar is, minimaal tien procent van het maandelijkse inkomen opzij te zetten om een buffer op te bouwen en op peil te houden.
Lukt tien procent op dit moment niet? Begin dan met een lager bedrag. Structureel €50 sparen werkt uiteindelijk beter dan iedere maand van plan zijn om €300 te sparen, maar het steeds niet doen.
Gebruik verschillende spaarpotjes
Zet je noodbuffer niet op één grote hoop met je vakantiegeld, geld voor de auto en geld voor verjaardagen.
Met digitale spaarpotjes zie je precies welk bedrag waarvoor bedoeld is.
Je kunt bijvoorbeeld deze potjes gebruiken:
- noodbuffer;
- onderhoud woning;
- auto;
- zorgkosten;
- vakantie;
- kinderen;
- jaarlijkse rekeningen.
Zo voorkom je dat je denkt dat je ruim in je spaargeld zit, terwijl een groot deel al een bestemming heeft.
Interne link: lees ook mijn artikel over slim werken met de potjes in je bankapp.
Vul je buffer weer aan na gebruik
Een buffer is geen bedrag dat je één keer bij elkaar spaart en daarna nooit meer hoeft aan te raken.
Gebruik je €800 voor een nieuwe wasmachine? Dan is je volgende spaardoel om die €800 weer aan te vullen.
Je buffer mag gebruikt worden. Daar is hij voor. Het is alleen belangrijk dat je hem daarna weer op peil brengt.
Waar kun je je buffer het beste bewaren?
Een noodbuffer moet snel beschikbaar zijn. Zet dit geld daarom niet vast in beleggingen of op een rekening waar je er lange tijd niet bij kunt.
Beleggen kan geschikt zijn voor doelen die nog ver in de toekomst liggen, maar de waarde kan op korte termijn dalen. Dat is niet handig wanneer je morgen een nieuwe koelkast nodig hebt.
Een vrij opneembare spaarrekening is voor een noodbuffer meestal de meest praktische plek. Je kunt er direct bij en ontvangt ondertussen spaarrente.
Let daarbij niet alleen op de rente, maar ook op:
- de voorwaarden;
- hoe snel je geld kunt opnemen;
- eventuele opnamebeperkingen;
- de depositogarantie;
- of de rekening bij je past.
Bekijk ook mijn actuele overzicht van spaarrekeningen met de hoogste spaarrente.
Je kunt je spaardoelen eventueel over meerdere rekeningen verdelen, maar maak het niet ingewikkelder dan nodig. Een systeem werkt alleen wanneer jij het ook daadwerkelijk blijft gebruiken.
Kun je ook te veel spaargeld hebben?
Je kunt meer spaargeld hebben dan strikt noodzakelijk is voor je buffer en spaardoelen. Dat is op zichzelf natuurlijk geen probleem.
Wel is het verstandig om na te denken over het doel van je geld.
Heb je een ruime buffer, zijn je spaardoelen gevuld en heb je geld dat je waarschijnlijk de komende tien jaar niet nodig hebt? Dan kun je onderzoeken of extra aflossen, pensioensparen of beleggen bij je past.
Zorg er wel voor dat je noodbuffer beschikbaar blijft. Geld dat je volgende maand nodig kunt hebben, hoort niet thuis in een belegging waarvan de waarde kan schommelen.
Hoeveel spaargeld geeft jou rust?
De ideale buffer is niet alleen een rekensom. Het is ook persoonlijk.
De één slaapt prima met €5.000 op de spaarrekening. De ander voelt pas rust wanneer er minimaal een jaar aan vaste lasten beschikbaar is.
Je hoeft niet eindeloos door te sparen omdat je bang bent voor alles wat er ooit mis zou kunnen gaan. Maar je hoeft ook niet genoegen te nemen met een bedrag dat volgens een algemene richtlijn voldoende zou moeten zijn, terwijl jij je daar helemaal niet prettig bij voelt.
Gebruik de BufferBerekenaar als uitgangspunt en kijk daarna naar jullie eigen situatie:
- Welke grote kosten kunnen ontstaan?
- Hoe stabiel is jullie inkomen?
- Welke uitgaven kun je tijdelijk verlagen?
- Welke verzekeringen hebben jullie?
- Met welk bedrag zouden jullie je financieel veilig voelen?
Zo kom je tot een buffer die niet alleen op papier klopt, maar die ook echt rust geeft.
Hulp nodig bij het maken van een haalbaar spaarplan?
Weet je dat je meer buffer nodig hebt, maar heb je geen idee waar je dat geld iedere maand vandaan moet halen? Tijdens een één-op-één budgetuurtje kijken we samen naar je inkomsten, uitgaven en huidige spaardoelen.
We zoeken naar geldlekken, bekijken welke bedragen je realistisch opzij kunt zetten en maken een eenvoudig plan dat bij jouw gezin past.
Geen streng budget waarbij je nooit meer iets leuks mag doen, maar duidelijkheid over waar je geld naartoe gaat en hoe je stap voor stap meer financiële rust kunt opbouwen.
Bekijk hier het één-op-één budgetuurtje
